Αρχική › Ώμος › Αρθρίτιδα ώμου και ολική αρθροπλαστική ώμου

Ώμος

Αρθρίτιδα ώμου και ολική αρθροπλαστική ώμου

Η οστεοαρθρίτιδα του ώμου προκαλεί πόνο και περιορισμό της κίνησης. Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν αρκεί, η ολική αρθροπλαστική ώμου με τρισδιάστατο σχεδιασμό αποκαθιστά τη λειτουργία.

  • Τρισδιάστατος σχεδιασμός
  • Ολική αρθροπλαστική ώμου

Οστεοαρθρίτιδα ώμου και αρθροπλαστική ώμου

Η άρθρωση του ώμου (γληνοβραχιόνιος άρθρωση) είναι μια διάρθρωση που αποτελείται από την κεφαλή του βραχιονίου οστού, σε σχήμα σφαίρας, και την ωμογλήνη, κοιλότητα της ωμοπλάτης. Φυσιολογικά, οι επιφάνειες των οστών που έρχονται σε επαφή καλύπτονται από τον αρθρικό χόνδρο, που στην περίπτωση του ώμου έχει πάχος περί τα 3 εκατοστά.

Με την ηλικία, ο μεσάρθριος χώρος περιορίζεται και στενεύει και η κεφαλή του βραχιονίου αποκτά ακανόνιστο σχήμα με την δημιουργία οστεοφύτων. Σε αντίθεση με την άλλη μεγάλη σφαιροειδή διάρθρωση του σώματος, την άρθρωση του ισχίου, η κεφαλή του βραχιονίου είναι μεγαλύτερη από την ωμογλήνη, γεγονός που επιτρέπει ακόμα μεγαλύτερο εύρος κίνησης στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες.

Όπως και στις άλλες αρθρώσεις, ο αρθρικός χόνδρος μεταξύ των οστών που έρχονται σε επαφή μειώνει τις τριβές και επιτρέπει την ανεμπόδιστη κίνηση. Οι ακτινογραφίες στον ώμο απεικονίζουν το πάχος του χόνδρου περί τα 3 εκατοστά, όπως προαναφέρθηκε. Επιπλέον, η άρθρωση του ώμου σταθεροποιείται από τους συνδέσμους και τους μυς. Οι μυς και τένοντες του στροφικού πετάλου σταθεροποιούν την άρθρωση και βοηθούν στην κίνηση του ώμου.

Η φυσιολογική άρθρωση του ώμου επιτρέπει την ανώδυνη και ανεμπόδιστη κίνηση στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες. Ωστόσο, μετά από τραύμα και τη φυσιολογική διαδικασία φθοράς και άλλων συνοδών παθήσεων, μπορεί να αναπτυχθούν αρθριτικές αλλοιώσεις.

«αρθρίτιδα» – τι είναι η αρθρίτιδα;

Σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Η. Π.Α. υπολογίζεται ότι 50 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από κάποια μορφή αρθρίτιδας (οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδή αρθρίτιδα, μετατραυματική αρθρίτιδα κλπ). Με άλλα λόγια, ένας στους πέντε ενήλικους πάσχει από μια μορφή αρθρίτιδας, ενώ σε ηλικίες πάνω από 65 έτη, το ποσοστό των ασθενών ανεβαίνει στο 50%. Το 2004 αναφέρθηκαν 400.000 επεμβάσεις ολικής αρθροπλαστικής γόνατος, 230.000 επεμβάσεις ολικής αρθροπλαστικής ισχίου και 40.000 επεμβάσεις ολικής αρθροπλαστικής ώμου μόνο στις Η. Π.Α, και ο αριθμός αναμένεται να εκτοξευθεί τα επόμενα χρόνια. Ο σχετικά μικρότερος αριθμός επμβάσεων στον ώμο οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα στην ικανότητα των ασθενών να ανέχονται πολύ περισσότερο τα συμπτώματα των αρθριτικών αλλοιώσεων στον ώμο σε σχέση με το ισχίο ή το γόνατο, δεδομένου ότι δεν είναι μια φορτιζόμενη άρθρωση. Συνήθως, οι ασθενείς επισκέπτονται τον Ορθοπαιδικό όταν ο πόνος περιορίζει αισθητά τον ύπνο και την ποιότητα ζωής του ασθενούς.

Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι αρθρίτιδας: η οστεοαρθρίτιδα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η μετατραυματική αρθρίτιδα.

  • Η οστεοαρθρίτιδα είναι η πιο κοινή μορφή αρθρίτιδας στον ώμο. Πρόκειται για μια χρόνια, εκφυλιστικού τύπου, πάθηση που εμφανίζεται κυρίως σε άτομα άνω των 50 ετών.

Στην οστεοαρθρίτιδα, ο χόνδρος των επιφανειών του ώμου φθείρεται σταδιακά. Καθώς ο χόνδρος αποδομείται, τα οστά αρχίζουν να έρχονται σε μια επώδυνη επαφή μεταξύ τους. Η διαδικασία συνοδεύεται από σκλήρυνση των οστικών επιφανειών κάτω από τον χόνδρο, ανάπτυξη νέου οστού και χόνδρου στις παρυφές της άρθρωσης (οστεόφυτα) καθώς και από ίνωση του αρθρικού θυλάκου. Συχνά, δεν παρουσιάζει καμιά άλλη συστηματική εκδήλωση αλλά μπορεί να εκδηλωθούν –τοπικά- σημεία φλεγμονής.

  • Η μετατραυματική αρθρίτιδα αναπτύσσεται μετά από έναν τραυματισμό στον ώμο. Για παράδειγμα, ένα κάταγμα που αφορά και την άρθρωση (ενδαρθρικό κάταγμα) μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη στον χόνδρο που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες του γόνατος, και κατ’επέκταση να οδηγήσει σε χρόνιες αρθριτικές αλλοιώσεις.
  • Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει ταυτόχρονα πολλές αρθρώσεις στο ανθρώπινο σώμα συμπεριλαμβανομένου και του ώμου. Εκδηλώνεται σαν συμμετρική πολυαρθρίτιδα, γεγονός που σημαίνει ότι προσβάλλει την ίδια άρθρωση αμφοτερόπλευρα.

Στην ρευματοειδή αρθρίτιδα ο αρθρικός υμένας αρχίζει να φλεγμαίνει, διογκώνεται και οδηγεί σε πόνο και δυσκαμψία του ώμου. Πρόκειται για μια αυτοάνοση πάθηση. Αυτό σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα μέσω της φλεγμονώδους αντίδρασης που προκαλεί, καταστρέφει τους φυσιολογικούς ιστούς (χόνδρο, συνδέσμους και οστό).

Άλλες αιτίες: Οι αρθριτικές αλλοιώσεις μπορεί να εμφανιστούν μετά από χειρουργική επέμβαση και ειδικότερα με τη χρήση αγκυρών για την αποκατάσταση της αστάθειας μετά από κακή τοποθέτηση.

Εικόνα:Αυτός ο ασθενής ανέπτυξε αρθρίτιδα ως αποτέλεσμα της τοποθέτησης των αγκυρών στην επιφάνεια της άρθρωσης λόγω της υποτροπιάζουσας αστάθειας ώμου. Η άρθρωση παρουσιάζει ακανόνιστο σχήμα και εκφύλιση της γλήνης.

Εικόνα:Η άρθρωση παρουσιάζει παραμόρφωση και εκφυλιστικές αλλοιώσεις της γλήνης.

Εικόνα:Μερικές φορές οι αρθριτικές αλλοιώσεις είναι αποτέλεσμα επέμβασης για αστάθεια ώμου, κατά την οποία η συρραφή του θυλάκου οδηγεί σε απώλεια της έξω στροφής. Μ’αυτόν τον τρόπο η κεφαλή ωθείται προς τα πίσω σε σχέση με την γλήνη και φορτίζοντας ασύμμετρα την άρθρωση, οδηγώντας σε αρθριτικές αλλοιώσεις.

Μεταξύ των υπόλοιπων και πιο σπάνιων αιτίων αρθρίτιδας στον ώμο είναι η άσηπτη νέκρωση της κεφαλής βραχιονίου, μια παθολογική κατάσταση κατά την οποία προκαλείται διακοπή της αιματικής ροής που οδηγεί στην νέκρωση και παραμόρφωση του οστού της κεφαλής. Η μετεγχειρητική αρθρίτιδα οφείλεται σε λάθος τεχνική συρραφής του θυλάκου, που ωθεί την κεφαλή προς τα πίσω σε σχέση με την γλήνη και φορτίζοντας ασύμμετρα την άρθρωση, οδηγεί σε αρθριτικές αλλοιώσεις. Η χονδρόλυση είναι μια άλλη παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από ταχεία εκφύλιση κια απώλεια του αρθρικού χόνδρου στον ώμο. Έχει συνδεθεί με τη χρήση των ενδαρθρικών αντλιών πόνου και ιστορικό λοίμωξης, χρήση απορροφήσιμων αγκυρών κ.ά. Αφορά νέους ασθενείς και προκαλεί μεγάλα προβλήματα λειτουργικότητας της άρθρωσης.

Εικόνα:Γυναίκα 40 ετών με σοβαρές αρθριτικές αλλοιώσεις και υποπλασία της ωμογλήνης λόγω νανισμού.

Συμπτωματολογία

Τα στάδια της φυσικής εξέλιξης της αρθρίτιδας του ώμου δεν είναι πλήρως γνωστά. Απ’ότι φαίνεται, η πλειοψηφία των ασθενών ανέχεται τα συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα ίσως λόγω του γεγονότος ότι η άρθρωση του ώμου δεν φορτίζεται με όλο το βάρος του σώματος όπως συμβαίνει με τις αρθρώσεις του ισχίου και του γόνατος. Πιθανώς, αυτός είναι ο λόγος που ο συνολικός αριθμός των χειρουργικών επεμβάσεων αρθροπλαστικής του ώμου είναι μικρότερος σε σχέση με αυτές που πραγματοποιούνται στο ισχίο και το γόνατο, όπως προαναφέρθηκε. Ωστόσο, η αύξηση του αριθμού των αρθροπλαστικών του ώμου είναι μεγάλη και το ποσοστό αύξησης από το 1993 έως το 2007 στις Η. Π.Α. άγγιξε το 319%.

Αρχικά, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ήπιο πόνο που σχετίζεται με τις κινήσεις της άρθρωσης, και συνήθως, έχει μια σταδιακή εξέλιξη στον χρόνο. Οι περισσότεροι ασθενείς παρατηρούν στη συνέχεια περιορισμό στο εύρος κίνησης ή δυσκαμψία με τις καθημερινές δραστηριότητες, και σε ορισμένες περιπτώσεις με συνοδό κριγμό (τρίξιμο). Η αδυναμία οφείλεται σε αναστολή λόγω του πόνου και η φυσική εξέλιξη οδηγεί με τα χρόνια σε πόνο κατά την ανάπαυση και τον ύπνο.

Διάγνωση

Η προοδευτική απώλεια του εύρους κίνησης και η σταδιακή αύξηση του πόνου που επηρεάζουν την εργασία και την καθημερινότητα των ασθενών είναι μερικά από τα συχνότερα συμπτώματα που αναφέρονται. Επίσης, η αφύπνιση κατά τη διάρκεια της νύχτας από τον πόνο και η αίσθηση κριγμού μπορεί να είναι μερικά από παράπονα του ασθενούς. Η αδυναμία συνήθως οφείλεται στον πόνο και αναγνωρίζεται κατά την κλινική εξέταση.

Επιπλέον, η κλινική εξέταση θα αποκαλύψει δυσκαμψία και απώλεια του εύρους κίνησης κατά την ενεργητική και παθητική κίνηση της άρθρωσης, ως αποτέλεσμα της παραμόρφωσης και των αρθριτικών αλλοιώσεων γενικότερα. Η δύναμη επηρεάζεται από τον πόνο και γι’αυτό κατά την εξέταση δεν ανευρίσκεται πραγματική αδυναμία.

Ακτινολογικός Έλεγχος: Συνήθως πραγματοποιείται μια προσθιοπίσθια και μια μασχαλιαία λήψη.

Μαγνητική και Αξονική τομογραφία: Οι πρόσθετες μέθοδοι απεικόνισης περιλαμβάνουν την Αξονική και πιο σπάνια τη Μαγνητική τομογραφία. Αρκετοί χειρουργοί χρησιμοποιούν την Αξονική τομογραφία για τον προεγχειρητικό σχεδιασμό στην περίπτωση που ο ασθενής χειρουργηθεί, ενώ η Μαγνητική τομογραφία βοηθάει όχι τόσο στην περιγραφή των συμπτωμάτων της αρθρίτιδας αλλά στην αξιολόγηση του στροφικού πετάλου.

Συντηρητική θεραπεία

Η συντηρητική αντιμετώπιση μπορεί να είναι αποτελεσματική για ορισμένους ασθενείς ή να ανακουφίσει προσωρινά μέχρι την αντικατάσταση της άρθρωσης και περιλαμβάνει:

  • Τροποποίηση δραστηριοτήτων: Ένα από τα πρώτα βήματα της αντιμετώπισης που μερικές φορές πρέπει να περιλαμβάνει την απόλυτη ανάπαυση και την αποφυγή άρσης βάρους.
  • Φυσικοθεραπεία: Μπορεί να είναι αποτελεσματική αν αποκατασταθεί το εύρος κίνησης του ώμου. Ωστόσο, αν η άρθρωση παρουσίαζει σημαντικές αρθριτικές αλλοιώσεις μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα.
  • Αντιφλεγμονώδη φάρμακα: Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) μπορούν να είναι αποτελεσματικά σε ορισμένους ασθενείς. Σήμερα κυκλοφορεί ένας μεγάλος αριθμός διαφορετικών σκευασμάτων και χορηγούνται για λίγες ημέρες ανάλογα με την περίπτωση. Χρειάζεται προσοχή στις παρενέργειες, όπως στομαχικές και γαστρενερολογικές διαταραχές κ.ά.
  • Γλυκοζαμίνη/Χονδροϊτίνη: Η γλυκοζαμίνη ανευρίσκεται φυσιολογικά στο σώμα και διεγείρει τον σχηματισμό και την ανάπλαση των αρθρικών επιφανειών. Ορισμένα συμπληρώματα είναι ζωικής προέλευσης. Η θειϊκή χονδροϊτίνη είναι μια άλλη φυσική ουσία (γλυκοσαμινογλυκάνη) που ανευρίσκεται στο ανθρώπινο σώμα. Η επίδραση της θειϊκής χονδροϊτίνης σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα πιθανόν οφείλεται σε κάποιες ιδιότητές της, συμπεριλαμβανομένων: της αντιφλεγμονώδους δράσης της, της διέγερσης της σύνθεσης των πρωτεογλυκανών και του υαλουρονικού οξέος και της αναστολής της καταβολικής δραστηριότητας των χονδροκυττάρων μέσω της αναστολής της σύνθεσης των πρωτεολυτικών ενζύμων. Ο τύπος των σκευασμάτων που πωλείται σε καταστήματα υγιεινής διατροφής και φαρμακεία είναι ζωικής προέλευσης.
  • Κορτικοστεροειδή: (πιο γνωστά στους ασθενείς και ως κορτιζόνη) είναι ισχυρές αντιφλεγμονώδεις ουσίες που χορηγούνται ενδαρθρικά (εντός της άρθρωσης). Αυτές οι ενέσεις παρέχουν ανακούφιση στον ασθενή και ύφεση των συμπτωμάτων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν διαρκούν επ’αόριστον. Συνήθως, συστήνονται τρεις ή τέσσερις ενέσεις ανά έτος, κυρίως λόγω των πιθανών παρενεργειών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο πόνος και το οίδημα μπορεί να επιδεινωθεί μετά την ένεση, ενώ υπάρχει το ενδεχόμενο μακροπρόθεσμης βλάβης της άρθρωσης ή λοίμωξης (επιμόλυνσης). Οι συχνές, επαναλαμβανόμενες ενδαρθρικές ενέσεις μπορούν να επιταχύνουν τις αλλοιώσεις αντί να τις μειώσουν, ενώ μπορεί να βλάψουν το μυοτενόντιο στροφικό πέταλο.

Επιπλέον, πέραν της κορτιζόνης, η ενεσοθεραπεία μπορεί να συμπεριλάβει ουσίες μεγάλου ιξώδους (παχύρευστες) όπως το υαλουρονικό οξύ, που είναι σε θέση να ανακουφίσει τον ασθενή. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, αν υπάρχει οίδημα στον ώμο αναρροφάται πριν την έγχυση του υαλουρονικού οξέος. Μετά την έγχυση μπορεί να παρατηρηθεί μια τοπική αντίδραση με τοπικό οίδημα, πόνο και ερυθρότητα.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η εκτεταμένη αρθρική καταστροφή με αυξανόμενης έντασης πόνο που δεν υφίεται με συντηρητικά μέσα απαιτεί χειρουργική επέμβαση. Συνήθως, οι ασθενείς αποφασίζουν να υποβληθούν σε επέμβαση όταν τα συμπτώματα είναι τόσο έντονα που αδυνατούν να κοιμηθούν εξαιτίας του πόνου και η λειτουργία του ώμου έχει επιδεινωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να μη μπορούν να απολαύσουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες. Επιπλέον, κάποιες ερωτήσεις που αφορούν στον πόνο και πως θα τον χαρακτήριζε ο ασθενής βάσει κλίμακας μπορεί να είναι χρήσιμες. Στην ερώτηση «τί ποσοστό θα βάζατε στον ώμο σας, αν το 100% είναι το φυσιολογικό» η απάντηση από τους ασθενείς που υποφέρουν είναι συνήθως 25%.

Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι χειρουργικής αντιμετώπισης και ανάλογα με ορισμένους παράγοντες καθορίζεται ποιά είναι η καταλληλότερη. Έτσι, ανάλογα με την ηλικία του ασθενούς, την εντόπιση των αρθριτικών αλλοιώσεων (βραχιόνιο ή ωμογλήνη) και την κατάσταση του στροφικού πετάλου ο Ορθοπαιδκός συστήνει την το είδος της επέμβασης. Όπως με όλες τις χειρουργικές επεμβάσεις υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι και πιθανές επιπλοκές τις οποίες ο Ορθοπαιδικός χειρουργός οφείλει να εκθέσει στον ασθενή. Οι κίνδυνοι αυτοί περιλαμβάνουν λοίμωξη, αιμορραγία, κάκωση νεύρων ή αρτηρίας, χρόνιο μετεγχειρητικό πόνο και αστοχία του υλικού που τοποθετήθηκε, με την ανάγκη δεύτερης χειρουργικής επέμβασης.

Σε γενικές γραμμές, οι νεότεροι σε ηλικία ασθενείς υποβάλλονται σε χειρουργικές επεμβάσεις όπου διατηρούνται τα ανατομικά στοιχεία της άρθρωσης (αρθροσκοπικός καθαρισμός κ.ά.). Ειδικότερα, ο αρθροσκοπικός καθαρισμός συμβάλλει στην απομάκρυνση διαφόρων χημικών και μηχανικών παραγόντων της φλεγμονής, που βοηθάει στην μείωση του πόνου στον ώμο του ασθενούς. Ωστόσο, η επιτυχία του αρθροσκοπικού καθαρισμού δεν είναι εγγυημένη, ούτε προβλέψιμη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον ασθενή.

Επέμβαση αρθροπλαστικής ώμου

Σε ασθενείς με χρόνιο πόνο και σοβαρές αρθριτικές αλλοιώσεις, η επέμβαση αρθροπλαστικής είναι μια έγκυρη θεραπευτική επιλογή. Ειδικότερα, ενδείκνυται για ασθενείς με σοβαρή οστεοαρθρίτιδα που δεν ανακουφίζονται με την συντηρητική αντιμετώπιση.

Υπάρχουν τρεις διαφορετικοί τύποι προθέσεων και επεμβάσεων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και περιλαμβάνουν την ημιαρθροπλαστική ή ημιολική αρθροπλαστική κατά την οποία αντικαθίσταται μόνο η κεφαλή του βραχιονίου, την ολική αρθροπλαστική του ώμου, κατά την οποία αντικαθίστανται η κεφαλή του βραχιονίου και η επιφάνεια της ωμογλήνης και τέλος την ανάστροφη αρθροπλαστική του ώμου η οποία χρησιμοποιείται σε ασθενείς με μεγάλο λειτουργικό έλλειμμα του στροφικού πετάλου.

Υπάρχουν πολλές διαφορετικές εταιρίες που κατασκευάζουν εμφυτεύματα (προθέσεις) αρθροπλαστικής ώμου, και ενώ διαφέρουν σε πολλά χαρακτηριστικά μεταξύ τους, όλα επιτελούν τον ίδιο σκοπό: ανακούφιζουν από τον πόνο και επαναφέρουν την λειτουργικότητα της άρθρωσης. Αυτό επιτυγχάνεται με την χρήση ένθετων διαφορετικού προσανατολισμού και μεγέθους επιτρέποντας την σωστή τοποθέτηση και εφαρμογή της πρόθεσης, παρά τις ανατομικές παραλλαγές του κάθε ασθενή. Εώς τώρα, δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι το ένα σχέδιο είναι καλύτερο από το άλλο ή ότι κάποιο υλικό είναι ισχυρότερο από το άλλο.

Ημιαρθροπλαστική ή ημιολική αρθροπλαστική ώμου

Ανάλογα με την περίπτωση, ο Ορθοπαιδικός μπορεί να επιλέξει να αντικαταστήσει μόνο την κεφαλή του βραχιονίου, με ένα εμφύτευμα παρόμοιο με εκείνο που χρησιμοποιείται σε μια ολική αρθροπλαστική του ώμου. Οι περισσότεροι χειρουργοί συστήνουν την ημιαρθροπλαστική όταν η κεφαλή του βραχιονίου έχει υποστεί σοβαρό κάταγμα, αλλά η ωμογληνη είναι φυσιολογική και χωρίς ιδιαίτερες αλλοιώσεις. Άλλες ενδείξεις για ημιαρθροπλαστική περιλαμβάνουν:

  • Οστεοαρθρίτιδα που περιλαμβάνει μόνο την κεφαλή του βραχιονίου, ενώ η επιφάνεια της ωμογλήνης δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες αρθριτικές αλλοιώσεις.
  • Σοβαρό οστικό έλλειμμα στην ωμογλήνη.

Μερικές φορές, η απόφαση μεταξύ ημιαρθροπλαστικής και ολικής αρθροπλαστικής του ώμου λαμβάνεται εντός του χειρουργείου κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Οι μελέτες δείχνουν ότι οι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα που υποβλήθηκαν σε ολική αρθροπλαστική του ώμου παρουσίασαν μεγαλύτερη ανακούφιση από τον πόνο σε σχέση με αυτούς που υποβλήθηκαν σε ημιαρθροπλαστική.

Humeral head replacements may be used in younger patients (Please see the relevant articles on the outcome of hemiarthroplasty vs. total shoulder arthroplasty in the literature below.1) J Bone Joint Surg Am. 2005 Oct;87(10):2178-85.

Quality-of-life outcome following hemiarthroplasty or total shoulder arthroplasty in patients with osteoarthritis. A prospective, randomized trial. Lo IK, Litchfield RB, Griffin S, Faber K, Patterson SD, Kirkley A.http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16203880 2) J Bone Joint Surg Am. 2000 Jan;82(1):26-34.

Shoulder arthroplasty with or without resurfacing of the glenoid in patients who have osteoarthritis. Gartsman GM, Roddey TS, Hammerman. J Bone Joint Surg Am. 2005 Sep;87(9):1947-56.

A comparison of pain, strength, range of motion, and functional outcomes after hemiarthroplasty and total shoulder arthroplasty in patients with osteoarthritis of the shoulder. A systematic review and meta-analysis. Bryant D, Litchfield R, Sandow

Εικόνα:1η Περίπτωση: 22χρονη σκιέρ με μετατραυματική αρθρίτιδα μετά από ένα σοβαρό κάταγμα που αντιμετωπίστηκε με ημιαρθροπλαστική. 4 χρόνια αργότερα χωρίς πόνο και με έντονη αθλητική δραστηριότητα.

Ημιαρθροπλαστική επιφάνειας ώμου

Η ημιαρθροπλαστική επιφανείας ώμου περιλαμβάνει την αντικατάσταση της αρθρικής επιφάνειας του βραχιονίου χωρίς την χρήση στυλεού (stem), και προσφέρει μια εναλλακτική σε σχέση με τις υπόλοιπες τεχνικές.

Οι ενδείξεις της ημιαρθροπλαστικής επιφανείας περιλαμβάνουν:

  • Να μην παρουσιάζει αλλοιώσεις η αρθρική επιφάνεια της ωμογλήνης.
  • Απουσία κατάγματος της κεφαλής του βραχιονίου.
  • Επιθυμία να διατηρηθεί μεγάλο μέρος του βραχιονίου οστού.

Για τους ασθενείς που είναι νέοι και δραστήριοι η αρθροπλαστική επιφανείας αποφεύγει τους κινδύνους της φθοράς των υλικών και της χαλάρωσης. Λόγω της διατήρησης του βραχιονίου οστού, μπορεί να μετατραπεί πιο εύκολα σε ολική αρθροπλαστική ώμου, αν χρειαστεί σε μεταγενέστερο στάδιο.

2η Περίπτωση: 19χρονος μηχανικός με περιορισμένο εύρος κίνησης λόγω σοβαρής παραμόρφωσης λόγω παλαιότερης επέμβασης. 4 χρόνια μετά την επέμβαση ημιαρθροπλαστικής επιφανείας ώμου δουλεύει στην ίδια δουλειά χωρίς πόνο.

Ολική αρθροπλαστική ώμου

Η ολική αρθροπλαστική του ώμου αποτελεί μια επέμβαση που μπορεί να ανακουφίσει από τον πόνο και να βελτιώσει κατά πολύ την λειτουργικότητα της άρθρωσης του ασθενούς. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει εξαιρετικά κλινικά αποτελέσματα και μακροχρόνια αντοχή των υλικών σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση ολικής αρθροπλαστικής. Ειδικότερα, όσον αφορά στη αντοχή της πρόθεσης, το 85% των ασθενών που υποβλήθηκαν σε ολική αρθροπλαστική του ώμου δεν χρειάστηκαν επέμβαση αντικατάστασης (αναθεώρηση) ακόμη και μετά από 20 χρόνια (Torchia et al).

Παρά το γεγονός ότι η ημιολική αρθροπλαστική του ώμου μπορεί να αποτελέσει μια καλή θεραπευτική επιλογή, η ολική αρθροπλαστική προσφέρει πιο σταθερά και προβλέψιμα αποτελέσματα.

Η ολική αρθροπλαστική ενδείκνυται για τους ασθενείς με βαριάς μορφής οστεοαρθρίτιδα του ώμου με φυσιολογική λειτουργικότητα του στροφικού πετάλου και αλλοιώσεις της αρθρικής επιφάνειας της ωμογλήνης.

J Shoulder Elbow Surg. 1997 Nov-Dec;6(6):495-505.

Πρόγνωση – ποιες είναι οι ρεαλιστικές προσδοκίες για επιστροφή στις αθλητικές δραστηριότητες μετά από αρθροπλαστική του ώμου;

Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε επέμβαση αρθροπλαστικής του ώμου μπορουν να επιστρέψουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες και να κάνουν τα περισσότερα από αυτά που έκαναν με εξαίρεση τα αθλήματα επαφής με κίνδυνο σύγκρουσης με συμπαίκτες. Δραστηριότητες όπως το σκι επιτρέπονται παρά το γεγονός ότι αυξάνουν τον κίνδυνο κατάγματος και χαλάρωσης της πρόθεσης μετά από πτώση. Εν κατακλείδι, οι ασθενείς πρέπει να καθορίσουν την αξία που έχει για τη ζωή τους η κάθε δραστηριότητα και τον βαθμό επικινδυνότητας που παρουσιάζει.

Συζήτηση – συμπεράσματα

Η εώς τώρα άποψη ότι η ημιαρθροπλαστική παρέχει στον ασθενή μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων και δραστηριότητες σε σχέση με την ολική αρθροπλαστική δεν ισχύει πλέον. Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε ολική αρθροπλαστική αναφέρουν καλύτερη κίνηση και λιγότερο πόνο σε σχέση με αυτούς που υποβάλλονται σε ημιαρθροπλαστική.

Επιπλοκές

Η κάκωση νεύρων και αγγείων στην ανατομική περιοχή της άρθρωσης του ώμου είναι μια σπάνια επιπλοκή στις επεμβάσεις αρθροπλαστικής, και στην μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων αναλαμβάνουν μετεγχειρητικά.

Η λοίμωξη μετά από αρθροπλαστική αποτελεί μια επιπλοκή που μπορεί να αφορά επιφανειακά το τραύμα ή το εμφύτευμα και να αναπτυχθεί κατά τη νοσηλεία ή αρκετό καιρό μετά το εξιτήριο. Στην περίπτωση της επιμόλυνσης του τραύματος αρκούν τα αντιβιοτικά από το στόμα, ενώ στην περίπτωση της λοίμωξης των υλικών, πρέπει να αφαιρεθούν και να αντικατασταθούν από μια προσωρινή πρόθεση εμποτισμένη με αντιβιοτικό (spacer) μέχρι να θεωρηθεί ότι ο μικροργανισμός που είναι υπεύθυνος έχει εξαληφθεί. Μόνο τότε μπορεί να υποβληθεί ο ασθενής σε αντικατάσταση με νέο εμφύτευμα (πρόθεση). Οποιοδήποτε κόψιμο ή χειρουργική και οδοντιατρική επέμβαση μπορεί να γίνει η αιτία για λοίμωξη.

Παρά το γεγονός ότι τα υλικά των προθέσεων κατασκευάζονται από ολοένα και πιο ανθεκτικά υλικά, μπορεί να φθαρούν και να χαλαρώσουν. Η υπερβολική φθορά και η χαλάρωση μπορεί να οδηγήσει σε χειρουργική επέμβαση αναθεώρησης.

Τέλος, η δυσκαμψία αποτελεί μια επιπλοκή που προκαλεί προοδευτική απώλεια του εύρους κίνησης, παρά τη φυσικοθεραπεία.

Ολική αρθροπλαστική ώμου με την προσομοίωση Blueprint

Επί σειρά ετών η μοναδική μέθοδος για την εκπαίδευση πιλότων ήταν οι εξομοιωτές. Η διαδικασία αυτή τους καθιστούσε περισσότερο ικανούς στο να μπορούν να πιλοτάρουν το πραγματικό αεροσκάφος. Αυτή είναι μια πραγματικά παρηγορητική ιδέα, έτσι δεν είναι; Ακριβώς! Λοιπόν πρόσφατες εξελίξεις στην χειρουργική (αντικατάστασης) ώμου επιτρέπουν στους χειρουργούς να εξομοιώσουν την διαδικασία του χειρουργείου και αυτό δεν ωφελεί μόνο τον ασθενή αλλά και το νοσοκομείο. Ο Δρ. Μάριος Σαλμάς είναι καθηγητής στην ιατρική σχολή του πανεπιστημίου Αθηνών και συνιδρυτής στο Ινστιτούτο Ώμου της Αθήνας. Αυτός και οι συνεργάτες του προσφέρουν σαφήνεια και εξατομίκευση στο χειρουργείο μέσω στοχευμένου -ανά ασθενή- σχεδιασμού για την αντικατάσταση ώμου (αρθροπλαστική).

Ο Δρ. Σαλμάς είπε στον τηλεοπτικό σταθμό Ant1 «Η αντικατάσταση άρθρωσης είναι ακριβή και τα αποτελέσματα απρόβλεπτα – και αντίθετα με την ολική αντικατάσταση ισχίου και γόνατος, οι περισσότεροι ορθοπαιδικοί χειρουργοί έχουν περιορισμένη εμπειρία με το χειρουργείο αρθροπλαστικής - αντικατάστασης ώμου. Καθώς το χειρουργείο αυτό πραγματοποιείται σε ποσοστό μικρότερο του 15% σε σχέση με την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος, το 90% όλων των χειρουργείων αντικατάστασης ώμου τόσο στην Ελλάδα όσο και στις ΗΠΑ εκτελείται από χειρουργούς που η εμπειρία τους κυμαίνεται κατά μέσο όρο σε 5 επεμβάσεις τον χρόνο. Επομένως, αυτοί οι χειρουργοί μπορεί να μην είναι ιδιαίτερα έμπειροι στο να αποφύγουν ορισμένα κοινά προβλήματα. Τέτοιου είδους προβλήματα μπορεί να περιλαμβάνουν την επιλογή λάθος μεγέθους ή την ανακριβή τοποθέτηση των εμφυτευμάτων του χειρουργείου αρθροπλαστικής ώμου»

«για το χειρουργείο αντικατάστασης ώμου θα πρέπει να επιλεγεί το μέγεθος που αρμόζει / ταιριάζει με την ανατομία του ασθενούς, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να έχεις το πλήρες σετ οργάνων και εμφυτευμάτων διαθέσιμο. Για μία και μόνη εγχείριση ο κατασκευαστής της αρθροπλαστικής θα πρέπει να διαθέσει εξοπλισμό αξίας 15000 ευρώ σε εργαλεία και εμφυτεύματα – και αν ο χειρουργός ανοίξει έναν δίσκο εξοπλισμού και δεν τον χρησιμοποιήσει τελικά, απαιτούνται 100 ευρώ για την αποστείρωσή του. Αυτή η οικονομική πραγματικότητα αποτελεί μία πρόκληση τόσο για το νοσοκομείο όσο και για την εταιρεία που αμφότερα θα πρέπει να παρέχουν φροντίδα αποδοτική κόστους.

«Μία γαλλική εταιρεία ονόματι IMASCAP έχει αναπτύξει ένα πρόγραμμα software (ονόματι Glenosys) το οποίο πρόσφατα αδειοδότησε για την εταιρεία Wright Medical Company να πάρει το πρόγραμμα και να το ονομάσει BLUEPRINT. Αυτό το πρόγραμμα παρέχεται δωρεάν σε ορθοπαιδικούς που χρησιμοποιούν τα εμφυτεύματα της εταιρείας. Το software είναι μοναδικό καθώς ο χειρουργός απλά ανεβάζει τις σκαναρισμένες CT Dicom εικόνες σε ένα software τύπου cloud το οποίο κατασκευάζει μία τρισδιάστατη απεικόνιση του ώμου και στη συνέχεια παρέχει στην επιφάνεια εργασίας μια πλειάδα εμφυτευμάτων και μεγεθών για την αντικατάσταση ώμου. Η διαδικασία ακολουθίας διαρκεί μόνο 90 δευτερόλεπτα. Ο χειρουργός μετά μπορεί να εκτελέσει όλο το χειρουργείο εικονικά και να γνωρίζει την άριστην τοποθέτηση και μέγεθος του εξαρτήματος – και όλο αυτό συμβαίνει στο laptop του πριν ο ίδιος εισέλθει στην αίθουσα του χειρουργείου.

Η ομορφιά αυτού του software είναι πως βοηθά τους λιγότερο έμπειρους χειρουργούς να αποφεύγουν τα λάθη. Αν ο χειρουργός κάνει κάτι λάθος το πρόγραμμα του υπολογιστή του υποδεικνύει το λάθος. Για παράδειγμα, το εμφύτευμα της ωμογλήνης θα έχει κόκκινη ένδειξη αν δεν τοποθετηθεί σωστά, ενώ θα έχει πράσινη ένδειξη αν τοποθετηθεί σωστά. Η προετοιμασία του βραχιονίου για το μέγεθος της πρόθεσης που θα δεχτεί και ο προσανατολισμός, μπορεί επομένως εύκολα να ελεγχθεί από τον χειρουργό.

Οι ασθενείς νιώθουν καθησυχασμένοι ότι ο χειρουργός τους θα αποφύγει οποιοδήποτε λάθος στην επιλογή και τοποθέτηση των εξαρτημάτων. Το προσωπικό του χειρουργείου είναι επίσης χαρούμενο διότι η διαδικασία αυτή βελτιώνει την διαχείριση καταγραφής με πολύ ακριβή πρόβλεψη των μεγεθών των εξαρτημάτων προ της εγχείρισης. Επομένως το χειρουργείο εκτελείται σε μικρότερο χρόνο και δεν χρειάζεται να μαντέψει κανείς το μέγεθος ή την τοποθέτηση. Η ακρίβεια της τοποθέτησης και της χρήσης του κατάλληλου μεγέθους φτάνει περίπου στο 95%.

Και αν δεν είναι κανείς σίγουρος για κάτι μπορεί να σχεδιάσει όλη την εγχείριση με διττό τρόπο και άρα να έχει δύο επιλογές πριν καν μπει στο χειρουργείο. Είναι πραγματικά ένα εκπληκτικό εργαλείο.

Αρθροπλαστική εκτομής του ώμου

Εισαγωγή – τι είναι η αρθροπλαστική εκτομής του ώμου?

Η αρθροπλαστική εκτομής (resection arthroplasty) είναι μια επέμβαση κατά την οποία η βραχιόνια κεφαλή ή τα προσθετικά υλικά (εμφυτεύματα) αφαιρούνται μετά από επιπλοκές ή αποτυχία, που οφείλεται συνήθως σε λοίμωξη. Πρόκειται για μια «λύση ανάγκης» που συστήνεται μόνο όταν δεν υπάρχουν άλλες θεραπευτικές επιλογές.

Ενδείξεις – πότε και γιατί χρειάζεται η αρθροπλαστική εκτομής του ώμου;

Η αρθροπλαστική εκτομής θεωρείται μια επέμβαση διάσωσης του άκρου, μετά από πολλαπλές και αποτυχημένες χειρουργικές επεμβάσεις, με αντίκτυπο στην συμπτωματολογία του ασθενούς (πόνος και δυσκαμψία). Συχνά, σχετίζεται με λοίμωξη μετά από χειρουργική επέμβαση που στη συνέχεια αντιμετωπίστηκε –ανεπιτυχώς- με επέμβαση αναθεώρησης.

  • Χρόνια λοίμωξη. Για να αντιμετωπιστεί η λοίμωξη που δεν έχει ανταποκριθεί σε άλλες θεραπείες ή χειρουργικές επεμβάσεις, είναι απαραίτητο να αφαιρεθούν όλα τα υλικά (πρόθεση ή υλικά οστεοσύνθεσης) χωρίς να επανατοποθετηθεί άλλο εμφύτευμα στον ώμο. Η μετεγχειρητική λοίμωξη στην ολική αρθροπλαστική ώμου (TSA) παρουσιάζει συχνότητα μεταξύ 0-3,9%, ενώ η ανάστροφη ολική αρθροπλαστική του ώμου (RTSA) παρουσιάζει ποσοστό λοίμωξης 1-10%.
  • Η αποτυχία αρθροπλαστικής του ώμου, που μπορεί να οφείλεται σε χαλάρωση των εμφυτευμάτων ή σε αστοχία υλικού. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η αναθεώρηση (δηλάδη αντικατάσταση της πρόθεσης) αποτελεί την πιο ενδεδειγμένη επιλογή, αλλά εάν η ποιότητα των οστών ή των μαλακών ιστών δεν το επιτρέπουν, η αρθροπλαστική εκτομής είναι η επόμενη χειρουργική επιλογή ως λύση ανάγκης.
  • Κάταγμα με αδυναμία αποκατάστασης λόγω κακής ποιότητας των οστών.
  • Σοβαρή αρθρίτιδα φλεγμονώδους αιτιολογίας, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, που δημιουργεί μεγάλα οστικά ελλείμματα, σε βαθμό που το οστό δεν επαρκεί για την αποκατάσταση ή την τοποθέτηση του εμφυτεύματος.
  • Σοβαρός τραυματισμός νεύρου σε συνδυασμό με μία από τις παραπάνω καταστάσεις.

Λειτουργικά αποτελέσματα μετά από αρθροπλαστική εκτομής του ώμου

Αυτή η ασθενής υποβλήθηκε σε ολική αρθροπλαστική ώμου η οποία μολύνθηκε, και χρειάστηκε να γίνει αφαίρεση των υλικών και να τοποθετηθεί μια πρόθεση ακρυλικού τσιμέντου εμποτισμένη με αντιβιοτικό (PROSTALAC). Επίσης, χορηγήθηκαν ενδοφλέβια αντιβιοτικά για κάποιες εβδομάδες αλλά η λοίμωξη δεν εξαλείφθηκε.

Λόγω των παραπάνω, και του σοβαρού πόνου, υποβλήθηκε σε εκτομή αρθροπλαστικής.

Αυτός ο ασθενής υπέστη κάταγμα που πωρώθηκε σε πλημμελή θέση (malunion) με μια μεταλλική βίδα στο βραχιόνιο οστό, καθώς και αρθριτικές αλλοιώσεις (Σχήμα Α). Υποβλήθηκε σε ημιαρθροπλαστική (αντικατάσταση μόνο του βραχιονίου) για να ανακουφιστεί από τον πόνο και την αρθρίτιδα (Σχήμα Β). Στη συνέχεια παρουσιάστηκε η λοίμωξη η οποία αντιμετωπίστηκε αρχικά με αφαίρεση του υλικού και τοποθέτηση του συστήματος PROSTALAC.

Ο πόνος επέμεινε, ενώ ήταν αδύνατον να αντιμετωπιστεί πλήρως η λοίμωξη, με αποτέλεσμα να υποβληθεί σε εκτομή αρθροπλαστικής.

Η ακτινογραφία του ασθενούς δείχνει το διαφορετικό ύψος της οστεοτομίας συγκριτικά με τον προηγούμενο ασθενή.

Έξι μήνες μετά την επέμβαση, ανακουφίστηκε από τον πόνο, αισθάνεται τον ώμο του στο 70% του φυσιολογικού και είναι ευχαριστημένος με τα αποτελέσματα της επέμβασης. Επίσης είναι σε θέση να σηκώσει το χέρι του κοντά στις 90°.

Πώς ολοκληρώνεται η αρθροπλαστική εκτομής

Από τη στιγμή που θεωρηθεί ότι η εκτομή αρθροπλαστικής είναι η καλύτερη λύση για την αντιμετώπιση του πόνου, την θεραπεία της λοίμωξης ή του κατάγματος που δεν αντιμετωπίζεται αλλιώς, αφαιρείται η κεφαλή του βραχιονίου ή η πρόθεση (στυλεός και τεχνητή ωμογλήνη). Μετά την εκτομή ή την αφαίρεση των υλικών δεν ακολουθεί η επανατοποθέτηση εμφυτεύματων. Ο ενδιάμεσος χώρος μεταξύ βραχιονίου και γλήνης αφήνεται κενός μέχρι να συμπληρωθεί από ουλώδη ιστό. Ο σχηματισμός του ουλώδους ιστού, είναι σημαντικός για την επίτευξη ενός καλού λειτουργικού αποτέλεσματος. Το ύψος της οστεοτομίας του βραχιονίου (η ποσότητα του οστού που αφαιρέθηκε) εξαρτάται από το ιστορικό του ασθενούς και το είδος της εκτομής από τις προηγούμενες επεμβάσεις αρθροπλαστικής.

Τα αποτελέσματα των προσφατων μελετών σχετικά με αρθροπλαστική εκτομής

Braman JP, Sprague M, Bishop J, Lo IK, Lee EW, Flatow EL. The outcome of resection shoulder arthroplasty for recalcitrant shoulder infections. J Shoulder Elbow Surg. 2006 Sep-Oct;15(5):549-53

Αυτή η μελέτη εξέτασε τα αποτελέσματα της αρθροπλαστικής εκτομής για λοιμώξεις του ώμου που παρουσίασαν αντοχή στα φαρμακευτικά πρωτόκολλα. Σε επτά ασθενείς, η μέση κάμψη ήταν 28° (εύρος 0°- 80°) και η μέση έξω στροφή ήταν 8° (εύρος 20° έως 40°). Σε αυτή τη μελέτη, όλοι οι ασθενείς ανέφεραν ότι μπορούσαν να φθάσουν με το χειρουργημένο χέρι το στόμα τους, το άλλο χέρι και την πίσω τσέπη. Όλοι εκτός από έναν ασθενή ήταν ικανοποιημένοι με τα αποτελέσματά τους. Συμπερασματικά, αυτή η αρθροπλαστική εκτομής είναι μια επέμβαση διάσωσης μέλους, όταν η τοποθέτηση της πρόθεσης δεν είναι εφικτή.

Debeer P, Plasschaert H, Stuyck J. Resection arthroplasty of the infected shoulder: a salvage procedure for the elderly patient. Acta Orthop Belg. 2006 Apr;72(2):126-30.

Αυτή η μελέτη σε επτά ηλικιωμένους ασθενείς, συμπεραίνει ότι η αρθροπλαστική εκτομής είναι μια αποτελεσματική λύση για τις λοιμώξεις μετά από ολική αρθροπλαστική ώμου. Τα αποτελέσματα ήταν εξαιρετικά όσον αφορά στην αντιμετώπιση της μόλυνσης αλλά τα λειτουργικά αποτελέσματα ήταν μέτρια.

Rispoli DM, Sperling JW, Athwal GS, Schleck CD, Cofield RH. Pain relief and functional results after resection arthroplasty of the shoulder. J Bone Joint Surg Br. 2007 Sep;89(9):1184-7.

Αυτή η μελέτη αναφέρει ότι η μείωση του πόνου επιτυγχάνεται στα 2/3 των ασθενών. Η ανακούφιση από τον πόνο δεν εγγυάται, αλλά ο ώμος είναι συνήθως ανώδυνος σε ηρεμία, αλλά με πολλούς λειτουργικούς περιορισμούς.

Muh SJ, Streit JJ, Lenarz CJ, McCrum C, Wanner JP, Shishani Y, Moraga C, Nowinski RJ, Edwards TB, Warner JJ, Walch G, Gobezie R. Resection arthroplasty for failed shoulder arthroplasty. J Shoulder Elbow Surg. 2013 Feb;22(2):247-52

Μια μελέτη σε 26 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε αρθροπλαστική εκτομής μετά από αποτυχημένη αρθροπλαστική ώμου (6 περιπτώσεις ολικής αρθροπλαστικής ώμου, 7 περιπτώσεις ημιαρθροπλαστικής και 13 περιπτώσεις ανάστροφης αρθροπλαστικής ώμου).

Οι συγγραφείς ανέφεραν ότι όλοι οι ασθενείς είχαν σημαντική βελτίωση του πόνου. Η μέση κάμψη ήταν 45° (+/- 30°) και η έξω στροφή 9° (+/- 13°). Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης έδειξαν ότι η αρθροπλαστική εκτομής είναι αποτελεσματική στην ανακούφιση από τον πόνο, ωστόσο, οι ασθενείς παρουσιάζουν μειωμένη λειτουργικότητα του ώμου.

Επίσης, βάσει της μελέτης, οι ασθενείς που υποβάλλονται σε αρθροπλαστική εκτομής μετά από ανάστροφη ολική αρθροπλαστική ώμου παρουσιάζουν χειρότερα αποτελέσματα.

Συμπεράσματα

Εν κατακλείδι, η αρθροπλαστική εκτομής μπορεί να θεωρηθεί ως η τελευταία επιλογή μετά από μια σειρά αποτυχημένων χειρουργικών επεμβάσεων που έχουν προηγηθεί και δεν αφήνουν εναλλακτικές για τον ασθενή. Η αρθροπλαστική εκτομής βοηθάει σημαντικά στην μείωση του πόνου, χωρίς ωστόσο να τον εξαλείφει πλήρως.

Μετεγχειρητικά, ο ασθενής δεν μπορεί να επιστρέφει στο επίπεδο λειτουργικότητας πριν το χειρουργείο αλλά η πλειοψηφία των ασθενών αναφέρει μια σημαντική μείωση του πόνου σε σύγκριση με την προεγχειρητική τους κατάσταση.

PROSTALAC

(Prosthesis of Antibiotic – Loaded Acrylic Cement)

Αντιμετώπιση μετεγχειρητικής λοίμωξης μετά από αρθροπλαστική ώμου ή άλλων χειρουργικών επεμβάσεων. (Πρόθεση με ενισχυμένο ακρυλικό τσιμέντο με αντιβιοτικό)

Λοιμώξεις μετά από χειρουργικές επεμβάσεις στον ώμο

Η λοίμωξη είναι μια σχετικά σπάνια επιπλοκή μετά από επέμβαση αρθροπλαστικής ώμου που μπορεί να προκαλέσει πόνο και να οδηγήσει σε χαλάρωση της πρόθεσης, με αποτέλεσμα να χρειαστεί και δεύτερη χειρουργική επέμβαση (αναθεώρηση). Η αντιμετώπιση μιας λοίμωξης είναι δύσκολη και όταν η λοίμωξη αφορά το τεχνητό τμήμα της άρθρωσης γίνεται ακόμα δυσκολότερη. Κάποιες φορές, οι λοιμώξεις προκαλούν συμπτώματα όπως ερυθρότητα, οίδημα και πόνο.

Άλλες φορές, δεν είναι εύκολα αναγνωρίσιμες και για να ανιχνευτούν απαιτείται προσεκτική διερεύνηση που περιλαμβάνει ακτινογραφίες, αξονική τομογραφία, εργαστηριακές εξετάσεις, ακόμη και βιοψίες. Μόλις η μόλυνση διαγνωστεί, ιδιαίτερα στην αρθροπλαστική ώμου, η χειρουργική επέμβαση σε συνδυασμό με την αντιβιοτική αγωγή είναι απαραίτητη. Η αφαίρεση της πρόθεσης της αρθροπλαστικής είναι αναγκαία, διότι τα βακτήρια προσκολλώνται στα εμφυτεύματα. Δεδομένου ότι η νέα πρόθεση δεν μπορεί να επανατοποθετηθεί αμέσως μετά την αφαίρεση - σε σηπτικές συνθήκες - χρησιμοποιείται ένα ειδικό προσωρινό ένθετο (spacer) που απελευθερώνει αντιβιοτικό σε χαμηλές και συνεχείς δόσεις, επιτρέποντας τη θεραπεία της λοίμωξης χωρίς, συγχρόνως, να διαταράσσεται η λειτουργία του ώμου.

Το σύστημα προθέσεων PROSTALAC έχει σχεδιαστεί για να ανταποκριθεί σε αυτό το ρόλο.

Τι είναι το Prostalac;

Το PROSTALAC είναι μια πρόθεση σχεδιασμένη για τοποθέτηση σε έναν ώμο με διαγνωσμένη μετεγχειρητική λοίμωξη.

Αποτελείται από ένα μεταλλικό κεντρικό στέλεχος (stem) που περιβάλλεται από τσιμέντο και είναι εμποτισμένο με αντιβιοτικά.

Η "κεφαλή" του PROSTALAC έχει το σχήμα της φυσιολογικής κεφαλής του βραχιονίου. Το ειδικό τσιμέντο αναμιγνύεται με αντιβιοτικά και διαμορφώνεται με τη βοήθεια εκμαγείων παίρνοντας το σχήμα του βραχιόνιου οστού

Πότε είναι απαραίτητη η χρήση του Prostalac?

Το σύστημα PROSTALAC χρησιμοποιείται όταν αναπτύσσεται μια λοίμωξη στον ώμο μετά από αντικατάσταση της άρθρωσης, όπως π.χ. στην ολική αρθροπλαστική ώμου. Συνήθως, αυτές οι λοιμώξεις εμφανίζονται μήνες έως και χρόνια μετά την τοποθέτηση της πρόθεσης. Η καταπολέμηση της λοίμωξης μπορεί να γίνει μόνο εφόσον αφαιρεθούν όλα τα υλικά της πρόθεσης από τον ώμο (το μεταλλικό τμήμα, το πλαστικό και όλη η ποσότητα τσιμέντου που χρησιμοποιήθηκε). Μετά την αφαίρεση της τεχνητής άρθρωσης, χορηγείται συνήθως αντιβιοτική αγωγή για 6-12 εβδομάδες, ανάλογα με τον τύπο και τη σοβαρότητα της λοίμωξης. Το σύστημα PROSTALAC τοποθετείται κατά τη στιγμή της αφαίρεσης της τεχνητής άρθρωσης για να ανακουφίσει από τον πόνο, επιτρέποντας τη σωστή τάση των τενόντων, των μυών και των συνδέσμων όσο διαρκεί η θεραπεία. Τα αντιβιοτικά που έχουν αναμιχθεί με το τσιμέντο του PROSTALAC λειτουργούν επικουρικά στην θεραπεία της λοίμωξης του ώμου, επιτρέποντας συγχρόνως, κάποιου βαθμού λειτουργία του ώμου.

Πώς λειτουργεί το Prostalac;

Το PROSTALAC έχει αντιβιοτική δράση που απελευθερώνεται ελεγχόμενα από το σκληρό περίβλημα του τσιμέντου και καταπολεμάει τα βακτήρια που είναι υπεύθυνα για τη λοίμωξη. Τα υψηλά αλλά ασφαλή επίπεδα των αντιβιοτικών που χορηγούνται με αυτόν τον τρόπο είναι αρκετά αποτελεσματικά στη αντιμετώπιση των λοιμώξεων.

Πόσο αποτελεσματικό είναι το Prostalac στην αντιμετώπιση των λοιμώξεων;

Αρκετές μελέτες έδειξαν υψηλά ποσοστά επιτυχίας στην αντιμετώπιση των λοιμώξεων με τη χρήση του PROSTALAC.

Ωστόσο, διάφορες συνοδές παθήσεις όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, το κάπνισμα, η εξάρτηση στην νικοτίνη, προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις, και λοιμώξεις ανθεκτικές στα αντιβιοτικά μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την επιτυχία του PROSTALAC στην αντιμετώπιση της μετεγχειρητικής λοίμωξης.

Υπάρχουν άλλοι τρόποι θεραπείας των λοιμώξεων πέρα από το Prostalac;

Αν και δεν είναι ιδιαίτερα συνηθισμένο, κάποιες λοιμώξεις καταστρέφουν σημαντικό μέρος του οστού και των μαλακών ιστών που μπορεί να μην είναι σε θέση να ανακατασκευαστεί επιτυχώς με μια αναθεώρηση αρθροπλαστικής. Σε αυτές τις σπάνιες περιπτώσεις, γίνεται μια αρθροπλαστική εκτομής (resection arthroplasty) ή αφαίρεση του εγγύς βραχιονίου. Ενώ η λειτουργική ικανότητα του ώμου μειώνεται, ο πόνος βελτιώνεται αισθητά.

Stine I.A., Lee B., Zalavras C.G., Hatch III G., Itamura J.M.Management of chronic shoulder infections utilizing a fixed Articulating antibiotic-loaded spacer (2010) Journal of Shoulder and Elbow Surgery, 19 (5), pp. 739-748.

  • Μελέτη 30 ασθενών με λοιμώξεις που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με το σύστημα PROSTALAC.

Τι είδους λειτουργία αναμένεται με το Prostalac και πόσο πονάει;

Πολλοί ασθενείς ανακουφίζονται αισθητά από τον πόνο, όταν αφαιρείται η μολυσμένη πρόθεση και τοποθετείται το σύστημα PROSTALAC στην θέση της. Ωστόσο, ορισμένοι ασθενείς εξακολουθούν να αναφέρουν κάποιες ενοχλήσεις μετά από την τοποθέτηση του PROSTALAC και επιλέγουν να κάνουν μια δεύτερη χειρουργική επέμβαση αναθεώρησης αρθροπλαστικής όταν αντιμετωπιστεί πλήρως η λοίμωξη. Σε μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε, ο μέσος όρος έκτασης στους 12 ασθενείς με εμφύτευμα PROSTALAC ήταν 83° (εύρος 40°- 130°). Τέσσερις ασθενείς δεν ανέφεραν πόνο, έξι ασθενείς ανέφεραν ήπιο πόνο, καθώς και δύο ασθενείς παρουσίασαν μετρίου βαθμού πόνο.

Jawa A, Shi L, O’Brien T, Wells J, Higgins L, Macy J, Warner JJ.Prosthesis of antibiotic-loaded acrylic cement (PROSTALAC) use for the treatment of infection after shoulder arthroplasty.J Bone Joint Surg Am. 2011 Nov 2;93(21):2001-9.

  • Μελέτη 28 ασθενών που υποβλήθηκαν σε χειρουργική τοποθέτηση PROSTALAC. Τέσσερις ασθενείς ανέπτυξαν υποτροπιάζουσα λοίμωξη μετά από την τοποθέτηση πρόθεσης PROSTALAC που χρειάστηκαν δεύτερη χειρουργική επέμβαση και επανατοποθέτηση πρόθεσης PROSTALAC με άριστα αποτελέσματα.

Ποιος είναι ο χρόνος ζωής του συστήματος Prostalac;

Πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν άμεση ανακούφιση από τον πόνο και διατήρηση της λειτουργικότητας του ώμου τους με το εμφύτευμα PROSTALAC, χωρίς να χρειάζεται περαιτέρω χειρουργική επέμβαση. Τουλάχιστον μία μελέτη περιέγραψε μία ομάδα ασθενών που επέδειξαν καλή λειτουργικότητα και ανακούφιση από τον πόνο 1,5 με 2 έτη μετά την τοποθέτηση ενός PROSTALAC.

Themistocleous G., Zalavras C., Stine I., Zachos V., Itamura J. Prolonged implantation of an antibiotic cement spacer for management of shoulder sepsis in compromised patients(2007) Journal of Shoulder and Elbow Surgery, 16 (6), pp. 701-705.

Κλείστε ραντεβού για αξιολόγηση

Ο ιατρός θα εξετάσει την περίπτωσή σας και θα σας προτείνει την κατάλληλη θεραπεία.

Αίτημα ραντεβού210 7793103

Περιστατικά

Ασθενείς με αρθρίτιδα ώμου και ολική αρθροπλαστική ώμου

Ώμος

Βαρειά οστεοαρθρίτιδα ώμου με ρήξη του μυοτενοντίου πετάλου – Ανάστροφη ολική αρθροπλαστική ώμου

Ώμος

Κάταγμα συντριπτικό άνω πέρατος βραχιονίου – Ημιολική αρθροπλαστική ώμου με συρραφή των ογκομάτων

Ώμος

Οστεοαρθρίτιδα ώμου με μαζική ρήξη στροφικού πετάλου και κάταγμα διάφυσης βραχιονίου οστού – Αντιμετώπιση με ανάστροφη ολική αρθροπλαστική ώμου και οστεοσύνθεση βραχιονίου

Ώμος

Ανάστροφη ολική αρθροπλαστική ώμου για αρθροπάθεια από μαζική ρήξη μυοτενοντίου στροφικού πετάλου

Ώμος

Ανάστροφη ολική αρθροπλαστική ώμου ύστερα από αποτυχημένη διόρθωση μαζικής ρήξης μυοτενοντίου στροφικού πετάλου

Ώμος

Οτεοαρθρίτιδα ώμου με μαζική ρήξη των τενόντων, ανάστροφη αρθροπλαστική ώμου 3 μήνες μετά

Ώμος

Ανάστροφη Ολική Αρθροπλαστική Ώμου 8 μήνες μετά το χειρουργείο

Ώμος

Ανάστροφη Ολική Αρθροπλαστική Ώμου 6 μήνες μετά το χειρουργείο

Ώμος

Ανάστροφη Ολική Αρθροπλαστική Ώμου 2 εβδομάδες μετά το χειρουργείο

Ώμος

Αρθροσκοπικό RELEASE και ABRASION σε νεαρό ασθενή με δευτεροπαθή αρθρίτιδα ώμου

Ώμος

Κάταγμα 4 τμημάτων- εξάρθρημα βραχιονίου- ημιολική αρθροπλαστική ώμου με συρραφή των ογκωμάτων

Ώμος

Κάταγμα 4 τμημάτων- εξάρθρημα βραχιονίου- ημιολική αρθροπλαστική ώμου με συρραφή των ογκωμάτων

Ώμος

Μεγάλη (μαζική) ρήξη μυοτενοντίου στροφικού πετάλου (τένοντα υπερακανθίου και υπακανθίου)-διόρθωση και αποκατάσταση στροφικού πετάλου μη επανορθωσιμη-θεραπεία με ανάστροφη αρθροπλαστική ώμου

Ώμος

Βαριά οστεοαρθρίτιδα ώμου σε ασθενή 92 ετών – Ολική αρθροπλαστική ώμου με προεγχειρητική προσομοίωση Blueprint

Ώμος

Οστεοαρθρίτιδα ώμου – Ολική αρθροπλαστική ώμου

Ραντεβού

Κλείστε ραντεβού για αξιολόγηση

Ο ιατρός θα εξετάσει την περίπτωσή σας και θα σας εξηγήσει αναλυτικά τις επιλογές θεραπείας.